Wat is het verschil tussen de meest voorkomende RVS-lasdraden?

Bij RVS-lasdraad kunt u benamingen tegenkomen zoals 308LSi, 316LSi, 309LSi, 307, 312 en 347Si. Deze nummers geven niet aan dat de ene draad beter is dan de andere. Het zijn verschillende legeringen die voor verschillende RVS-soorten en verbindingen bedoeld zijn.

De juiste RVS-lasdraad wordt in eerste instantie bepaald door het basismateriaal dat u wilt lassen.

Voor veel dagelijks werk kunt u drie draden als belangrijkste uitgangspunt onthouden:

• 308LSi → vooral voor 304 / 304L RVS
• 316LSi → vooral voor 316 / 316L RVS
• 309LSi → vooral voor RVS aan gewoon staal

Voor speciale materialen bestaan vervolgens draden zoals 307, 312, 347Si, 310, 2209 en 2594.

De meest voorkomende RVS-lasdraden in één overzicht

Deze classificaties komen terug in actuele professionele productreeksen. Böhler voert bijvoorbeeld ER308LSi als G 19 9 L Si, ER309LSi als G 23 12 L Si, ER316LSi als G 19 12 3 L Si, ER312 als G 29 9 en ER347Si als G 19 9 Nb Si.

Waarom bestaan er zoveel verschillende RVS-lasdraden?

Omdat RVS geen enkele staalsoort is.

Er bestaan meerdere belangrijke RVS-families:

• Austenitisch RVS
• Ferritisch RVS
• Martensitisch RVS
• Duplex
• Superduplex
• Hittebestendig RVS
• Hooggelegeerde speciale RVS-soorten

Zelfs binnen austenitisch RVS bestaan grote verschillen. 304 en 316 lijken bijvoorbeeld sterk op elkaar, maar 316 bevat molybdeen voor een hogere weerstand tegen bepaalde vormen van corrosie.

Het toevoegmateriaal moet daar metallurgisch bij aansluiten.

Wat betekenen 308, 309 en 316?

De nummers verwijzen naar verschillende RVS-toevoegmateriaalfamilies.

Grofweg:

• 308 → ongeveer 19% chroom en 9% nikkel-type
• 309 → hoger chroom- en nikkelgehalte
• 316 → chroom-nikkel met aanvullend molybdeen

Daardoor hebben ze andere toepassingen en andere corrosie-eigenschappen.

Wat betekent de L in 308LSi, 309LSi en 316LSi?

De L staat voor Low Carbon, oftewel laag koolstofgehalte.

Dit helpt de gevoeligheid voor chroomcarbidevorming tijdens het lassen te verminderen.

Daarmee wordt het risico op verlies van corrosieweerstand rondom de las verminderd.

Wat betekent Si?

Si staat voor silicium.

De Si-varianten bevatten bewust meer silicium om het vloeigedrag en de bevochtiging van het lasbad bij MIG/MAG-lassen te verbeteren.

Daarom ziet u bij massieve RVS MIG/MAG-lasdraad veel:

• 308LSi
• 309LSi
• 316LSi
• 347Si

Wat is het verschil tussen 308L en 308LSi?

Beide horen bij dezelfde algemene 308L-legeringsfamilie.

De LSi-uitvoering bevat meer silicium en is vooral populair als massieve MIG/MAG-lasdraad vanwege het gunstige vloeigedrag.

In EN ISO 14343 ziet u bijvoorbeeld:

• ER308L → G 19 9 L
• ER308LSi → G 19 9 L Si

Wat is 308LSi?

308LSi is een van de belangrijkste RVS-lasdraden voor algemeen constructiewerk met 304 en 304L.

De gebruikelijke classificaties zijn:

• AWS A5.9: ER308LSi
• EN ISO 14343-A: G 19 9 L Si

Waarvoor gebruikt u 308LSi?

• AISI 304
• AISI 304L
• 1.4301
• 1.4306
• 1.4307
• Vergelijkbare austenitische Cr-Ni-RVS-soorten

Voor veel algemene RVS-constructies is 308LSi de standaardkeuze.

Wat is 304LSi?

De naam 304LSi komt in handel en productomschrijvingen voor, maar moet zorgvuldig worden geïnterpreteerd.

304 en 304L zijn vooral bekende aanduidingen van het basismateriaal. Voor het lassen van deze materialen komt u in de gangbare AWS A5.9-classificatie vooral ER308LSi tegen.

Ook professionele lasdraadfabrikanten classificeren standaard draad voor dit toepassingsgebied als ER308LSi / G 19 9 L Si.

Wanneer u een rol aangeboden krijgt waarop commercieel “304LSi” staat, controleer dan daarom altijd:

• AWS-classificatie
• EN ISO-classificatie
• Chemische samenstelling
• Fabrikantdatasheet

Welke draad gebruikt u voor RVS 304?

Voor normaal MIG/MAG-lassen van AISI 304 en 304L is ER308LSi een zeer gebruikelijke keuze.

Wat is 316LSi?

316LSi is een austenitische RVS-lasdraad die naast chroom en nikkel ook molybdeen bevat.

De gangbare classificatie is:

• AWS A5.9: ER316LSi
• EN ISO 14343-A: G 19 12 3 L Si

Waarvoor gebruikt u 316LSi?

• AISI 316
• AISI 316L
• 1.4401
• 1.4404
• Vergelijkbare Cr-Ni-Mo-RVS-soorten

Waarom bevat 316LSi molybdeen?

Molybdeen verhoogt bij geschikte RVS-legeringen de weerstand tegen bepaalde lokale corrosievormen, waaronder putcorrosie.

Daarom komt 316 veel voor in toepassingen waarbij de corrosiebelasting hoger ligt dan bij standaard 304.

• Procesindustrie
• Voedingsindustrie
• Chemische installaties
• Maritieme toepassingen
• Buitenconstructies in agressievere omgeving

Kan ik 308LSi gebruiken om 316 te lassen?

Dat is normaal gesproken niet de gewenste keuze wanneer de corrosie-eigenschappen van 316 behouden moeten blijven.

308LSi mist namelijk het molybdeengehalte van 316LSi.

De las kan daardoor een zwakkere plek worden op het gebied van corrosiebestendigheid.

Kan ik 316LSi gebruiken op 304?

Dit is in sommige toepassingen metallurgisch mogelijk.

Maar extra molybdeen maakt de draad niet automatisch beter.

Wanneer 308LSi precies bij het basismateriaal en de vereiste eigenschappen past, is dat doorgaans de logischere keuze.

Wat is 309LSi?

309LSi bevat duidelijk meer chroom en nikkel dan 308LSi.

De veel gebruikte classificatie is:

• AWS A5.9: ER309LSi
• EN ISO 14343-A: G 23 12 L Si

Die extra legeringsreserve is vooral nuttig wanneer verschillende materialen aan elkaar worden gelast.

Waarvoor gebruikt u 309LSi?

De bekendste toepassing is:

RVS aan gewoon staal lassen.

• 304 RVS aan constructiestaal
• RVS onderdelen aan koolstofstaal
• Bufferlagen op ongelegeerd staal
• Bepaalde ongelijksoortige RVS-verbindingen
• Reparatie

Waarom gebruikt u 309LSi voor RVS aan staal?

Tijdens het lassen smelt niet alleen de lasdraad, maar ook een deel van beide basismaterialen.

Daardoor ontstaat verdunning, oftewel dilution.

Wanneer normaal constructiestaal in het RVS-lasmetaal mengt, daalt de concentratie chroom en nikkel.

309LSi begint met een hoger legeringsgehalte zodat er na deze verdunning een geschikte samenstelling kan overblijven.

Waarom niet gewoon 308LSi voor RVS aan staal?

308LSi heeft minder chroom- en nikkelreserve.

Daarom is 309LSi voor veel standaard RVS-aan-staalverbindingen de veel logischere toevoeglegering.

Is 309LSi sterker dan 308LSi?

Dit is niet de juiste vergelijking.

309LSi is vooral hoger gelegeerd voor een ander doel.

Het is geen verbeterde premiumversie van 308LSi.

Wat is 309LMo?

309LMo is een variant van de 309-familie waaraan ook molybdeen is toegevoegd.

Deze draad kan worden gebruikt voor bepaalde ongelijksoortige verbindingen waarbij naast extra chroom en nikkel ook een Mo-gelegeerd lasmetaal gewenst is.

Gebruik 309LMo alleen wanneer het basismateriaal of de lasprocedure daar aanleiding toe geeft.

Wat is 307-lasdraad?

307-modificaties zijn speciale austenitische lasdraden met een relatief hoog mangaangehalte.

Een gebruikelijke Europese classificatie voor ER307-modificaties is ongeveer:

G 18 8 Mn.

Waarvoor gebruikt u 307?

• Moeilijk lasbare materialen
• Ongelijksoortige staalverbindingen
• Bufferlagen
• Reparatiewerk
• Sommige mangaanhoudende staalsoorten
• Verbindingen die relatief veel vervorming moeten kunnen opnemen

307 is specialistischer dan 308, 309 of 316.

Wat is 307LSi?

De benaming 307LSi kan commercieel voorkomen, maar 307-producten bestaan in verschillende modificaties.

Controleer daarom altijd de daadwerkelijke AWS- en EN ISO-classificatie van de betreffende rol.

Ga niet uitsluitend af op “307LSi” als verkorte handelsnaam.

Is 307 een universele reparatiedraad?

Nee.

307 wordt wel veel gebruikt voor lastige reparatie- en verbindingssituaties, maar is niet automatisch geschikt voor ieder onbekend staal.

Materiaalidentificatie blijft de betere oplossing.

Wat is het verschil tussen 307 en 309LSi?

Wat is ER312?

ER312 is een zeer hoog chroom-nikkelgelegeerd toevoegmateriaal.

De gebruikelijke classificatie is:

G 29 9.

Waarvoor gebruikt u 312?

• Moeilijk lasbare staalsoorten
• Ongelijksoortige verbindingen
• Reparatie
• Bufferlagen
• Bepaalde gereedschapsstaalsoorten

312 is geen draad die u normaal koopt om simpelweg 304 of 316 te lassen.

Waarom wordt 312 vaak als reparatiedraad verkocht?

Door de hoge legeringsgraad kan ER312 bij bepaalde moeilijke materiaalcombinaties een relatief gunstige lasmetaalstructuur geven.

Dat heeft de draad een reputatie als veelzijdige reparatiedraad gegeven.

Maar “veelzijdig” betekent niet “universeel”.

Wat is 347Si?

347Si is een niobiumgestabiliseerde austenitische RVS-lasdraad.

De classificatie is onder andere:

• AWS A5.9: ER347Si
• EN ISO 14343-A: G 19 9 Nb Si

Waarvoor gebruikt u 347Si?

347-achtige toevoegmaterialen zijn bedoeld voor gestabiliseerde RVS-soorten.

Dit is onder andere relevant bij materialen uit de:

• 321-familie
• 347-familie

Waarom gebruikt u 347 bij RVS 321?

321 is met titanium gestabiliseerd.

Bij lasdraad wordt voor dergelijke verbindingen vaak niobium gebruikt als stabiliserend element.

Daarom wordt 347-achtig toevoegmateriaal veel gebruikt voor het lassen van 321.

Wat is ER310?

ER310 is een hoog chroom- en nikkelgelegeerde draad met een typische classificatie:

G 25 20.

310 hoort vooral thuis in hittebestendige RVS-toepassingen.

Waarvoor gebruikt u 310?

• Ovenbouw
• Warmtebestendige constructies
• Hoge bedrijfstemperaturen
• Bepaalde vuurvaste Cr-Ni-staalsoorten

Het is geen algemene vervanger voor 308LSi.

Wat is 317L?

317L is een hoog molybdeengelegeerde austenitische draad.

Een gebruikelijke classificatie is:

G 19 13 4 L.

Deze draad wordt gebruikt bij materialen die een hogere Mo-leging vereisen dan standaard 316L.

Wat is duplex-lasdraad?

Duplex RVS heeft een combinatie van ferritische en austenitische structuur.

Daarom gebruikt u voor duplex niet zomaar 308LSi of 316LSi.

Voor standaard duplex 2205 / 1.4462 wordt veel gebruikgemaakt van ER2209.

Wat is ER2209?

ER2209 is een veel voorkomende toevoeglegering voor standaard duplex-RVS.

Een gebruikelijke EN ISO-classificatie is:

G 22 9 3 N L

De chemie is bewust afgestemd op het verkrijgen van de juiste lasmetaalstructuur en corrosie-eigenschappen.

Wat is superduplex-lasdraad?

Superduplex is hoger gelegeerd dan standaard duplex.

Een veel gebruikt toevoegmateriaal hiervoor is ER2594.

Een gebruikelijke Europese classificatie is:

G 25 9 4 N L

Kan ik 2209 gebruiken voor superduplex?

Niet automatisch.

Bij superduplex moet het toevoegmateriaal aansluiten bij de hogere legering, corrosie-eisen en voorgeschreven lasprocedure.

Wanneer de WPS ER2594 voorschrijft, mag dat niet willekeurig door ER2209 worden vervangen.

Welke RVS-lasdraad gebruikt u voor welk materiaal?

Welke draad gebruikt u voor 304 aan 316?

Bij een verbinding tussen 304 en 316 moet het toevoegmateriaal voldoende gelegeerd zijn voor de eisen van de verbinding.

Een 316L-achtig toevoegmateriaal kan hiervoor in verschillende situaties geschikt zijn.

De definitieve keuze hangt echter af van:

• Corrosie-eisen
• Bedrijfstemperatuur
• Constructienorm
• Materiaaldikte
• WPS

Wat gebeurt er als u RVS met SG2-staaldraad last?

Dan brengt u ongelegeerd staaltoevoegmateriaal in de las.

Het lasmetaal heeft daardoor niet dezelfde corrosiebestendigheid als het omliggende RVS en kan gaan roesten.

Het volledige RVS-onderdeel wordt daarmee niet letterlijk “staal”, maar de las vormt wel een gebied met sterk afwijkende corrosie-eigenschappen.

Wat gebeurt er als u de verkeerde RVS-lasdraad kiest?

Een verkeerde RVS-draad kan een las opleveren die er visueel prima uitziet maar technisch toch niet geschikt is.

Mogelijke gevolgen:

• Verminderde corrosiebestendigheid
• Scheurgevoeligheid
• Verkeerde mechanische eigenschappen
• Onjuiste microstructuur
• Slechtere prestaties bij hoge temperaturen
• Problemen met certificering
• Voortijdige aantasting in agressieve omgeving

Welke drie RVS-lasdraden zijn het belangrijkst voor een algemene werkplaats?

Voor een werkplaats die normaal RVS-constructiewerk uitvoert zijn vooral deze drie rollen interessant:

• 308LSi voor 304/304L
• 316LSi voor 316/316L
• 309LSi voor RVS aan gewoon staal

Met deze drie soorten kunt u een groot deel van het normale austenitische RVS-werk afdekken.

Wanneer heeft u 307 of 312 nodig?

Deze draden worden vooral interessant wanneer u zich buiten normaal 304- en 316-constructiewerk begeeft.

• Reparaties
• Moeilijk lasbare staalsoorten
• Ongewone materiaalcombinaties
• Bufferlagen
• Hoogbelaste speciale verbindingen

Koop deze dus niet als standaard vervanging voor 308LSi of 309LSi.

Welk beschermgas gebruikt u bij RVS-lasdraad?

Voor massieve austenitische RVS MIG/MAG-lasdraad wordt doorgaans een zeer argonrijk beschermgas met een kleine actieve component gebruikt.

Een veelgebruikt gas is:

98% argon / 2% CO₂

Andere RVS-gasmengsels kunnen eveneens worden gebruikt, afhankelijk van draad, machine, proces en fabrikant.

Waarom gebruikt u niet standaard 82/18 bij RVS?

Een staalmenggas met een relatief hoog CO₂-gehalte is doorgaans niet de gewenste standaardkeuze voor austenitisch RVS.

Het gas beïnvloedt:

• Oxidatie
• Koolstofopname
• Booggedrag
• Lasuiterlijk
• Chemie van het lasmetaal
• Corrosie-eigenschappen

Welke draaddiameter moet u kiezen?

Veel voorkomende diameters zijn:

• 0,8 mm
• 1,0 mm
• 1,2 mm
• 1,6 mm

Machinevermogen, plaatdikte en gewenste neersmeltsnelheid bepalen uiteindelijk de juiste diameter.

Welke RVS-lasdraad moet u kopen?

Begin altijd met het basismateriaal.

• Zoek het materiaalnummer op.
• Controleer beide te verbinden materialen.
• Bepaal of het gelijke of ongelijke materialen zijn.
• Controleer de corrosie-eisen.
• Controleer bedrijfstemperatuur.
• Controleer eventuele WPS.
• Kies daarna de juiste draadclassificatie.
• Kies vervolgens diameter en beschermgas.

Koopadvies voor 304 en 304L

Last u voornamelijk 304 / 304L?

Dan is ER308LSi / G 19 9 L Si doorgaans het logische uitgangspunt.

Koopadvies voor 316 en 316L

Last u voornamelijk 316 / 316L?

Dan is ER316LSi / G 19 12 3 L Si doorgaans de relevante standaardfamilie.

Koopadvies voor RVS aan staal

Last u regelmatig RVS aan gewoon constructiestaal?

Dan is ER309LSi / G 23 12 L Si een van de belangrijkste draden om op voorraad te hebben.

Koopadvies voor reparatiebedrijven

Voor een reparatiebedrijf kan het interessant zijn om naast 308LSi, 316LSi en 309LSi een specialistische draad beschikbaar te hebben.

Afhankelijk van het soort reparaties kan dat bijvoorbeeld zijn:

• ER307-modificatie
• ER312
• 309LMo

Welke daarvan het meest nuttig is hangt af van het soort materiaal dat regelmatig binnenkomt.

Koopadvies voor duplex

Gebruik voor duplex een daarvoor bedoelde duplexlasdraad.

Voor standaard duplex 2205 is ER2209 een bekende keuze.

Let daarnaast op:

• WPS
• Warmte-inbreng
• Interpass-temperatuur
• Beschermgas
• Backinggas waar vereist

Koopadvies voor superduplex

Voor superduplex wordt een hoger gelegeerd toevoegmateriaal gebruikt, bijvoorbeeld ER2594 wanneer dit volgens de procedure vereist is.

Gebruik hier niet gemakshalve 316LSi of 2209 wanneer een andere classificatie is voorgeschreven.

Waarom is een materiaalcertificaat belangrijk?

Een RVS-spoel kan er precies hetzelfde uitzien als een andere legering.

Bij professioneel werk zijn daarom belangrijk:

• Spoellabel
• Batchnummer
• AWS-classificatie
• EN ISO-classificatie
• Materiaalcertificaat
• WPS
• Traceerbaarheid

Kan ik alleen aan de las zien welke draad is gebruikt?

Nee, niet betrouwbaar.

Een nette 308LSi-, 309LSi- of 316LSi-las kan visueel vrijwel hetzelfde lijken.

Gebruik daarom labels en materiaalregistratie wanneer traceerbaarheid belangrijk is.

Is duurdere RVS-lasdraad automatisch beter?

Nee.

De eerste voorwaarde is dat de legering correct is.

Daarna kunnen kwaliteitsverschillen tussen producten wel bestaan in:

• Diameterconsistentie
• Oppervlaktekwaliteit
• Draadaanvoer
• Chemische consistentie
• Certificering
• Herleidbaarheid

Een dure 316LSi blijft echter de verkeerde draad wanneer u eigenlijk ER2209 nodig heeft.

Uit de praktijk van Cjays

Voor normaal dagelijks werk is RVS-lasdraad minder ingewikkeld dan de enorme lijst met typenummers in eerste instantie doet vermoeden.

De belangrijkste basisregel is:

• 304 → 308LSi
• 316 → 316LSi
• RVS aan staal → 309LSi

Daarmee heeft u de drie belangrijkste rollen voor veel normale RVS-werkzaamheden te pakken.

307, 312, 347, duplex- en superduplexdraad komen vooral in beeld wanneer het materiaal of de toepassing specialistischer wordt.

Bij de benaming 304LSi zouden wij bovendien altijd even naar het etiket kijken. Wanneer de draad bedoeld is voor normaal 304/304L-laswerk, wilt u vooral weten welke AWS- en EN ISO-classificatie daadwerkelijk op de rol staat.

Voor standaard 304-laswerk komt u daarbij in de praktijk vooral uit op ER308LSi / G 19 9 L Si.

Snelle keuzehulp

De belangrijkste conclusie

RVS-lasdraden zijn verschillende legeringen voor verschillende materialen.

De meest relevante verschillen zijn:

• 308LSi → veel 304/304L-toepassingen
• 316LSi → veel 316/316L-toepassingen
• 309LSi → veel RVS-aan-staalverbindingen
• 307 → speciale en moeilijke verbindingen
• 312 → specialistische hooggelegeerde reparatieverbindingen
• 347Si → gestabiliseerd RVS
• 310 → hittebestendig RVS
• 2209 → duplex
• 2594 → superduplex

Een hoger nummer betekent niet een betere draad. De juiste lasdraad is degene waarvan de legering past bij het basismateriaal en de eisen van de lasverbinding.

Verder lezen

• Hoe weet u welke MIG/MAG-lastoorts u nodig heeft?
• Wat is het verschil tussen SG1, SG2 en SG3 lasdraad?
• Wat is MIG/MAG-lassen?
• Welk gas heb je nodig bij MIG/MAG-lassen?
• Wat is Certilas / CEWELD voor een merk?

Veelgestelde vragen over RVS-lasdraad

Welke lasdraad gebruikt u voor 304 RVS?

Voor normaal 304/304L MIG/MAG-laswerk is ER308LSi een zeer gebruikelijke keuze.

Welke lasdraad gebruikt u voor 316 RVS?

Voor 316 en 316L wordt vaak ER316LSi gebruikt.

Is 304LSi hetzelfde als 308LSi?

Niet als gestandaardiseerde AWS-benaming. 304/304L zijn vooral basismateriaalaanduidingen, terwijl ER308LSi de veelgebruikte toevoegmateriaalclassificatie voor dit laswerk is.

Welke draad gebruikt u voor RVS aan staal?

Voor veel verbindingen tussen austenitisch RVS en gewoon constructiestaal is 309LSi een veel gebruikte keuze.

Kan ik 309LSi gebruiken voor 304 aan 304?

Dat kan in sommige technische situaties, maar 308LSi is voor normale 304-aan-304 verbindingen doorgaans de logischere keuze.

Kan ik 316LSi gebruiken voor 304?

Dat kan in sommige toepassingen, maar extra molybdeen maakt de draad niet automatisch beter.

Kan ik 308LSi gebruiken voor 316?

Dit wordt normaal niet aanbevolen wanneer de corrosieweerstand van 316 behouden moet blijven.

Wat is 307 lasdraad?

307-modificaties zijn austenitische hoog-Mn toevoegmaterialen voor speciale, moeilijke en ongelijksoortige verbindingen.

Wat is 312 lasdraad?

ER312 is een hooggelegeerd G 29 9 toevoegmateriaal voor bepaalde moeilijke verbindingen en reparaties.

Welke draad gebruikt u voor duplex?

Voor standaard duplex 2205 is ER2209 een veel gebruikte toevoegmateriaalfamilie.

Welke draad gebruikt u voor superduplex?

ER2594 is een veel voorkomende toevoegmateriaalclassificatie voor superduplex, afhankelijk van basismateriaal en WPS.

Wat betekent LSi?

L betekent Low Carbon en Si staat voor silicium. Het verhoogde siliciumgehalte verbetert onder andere het vloeigedrag van het smeltbad bij MIG/MAG.

Welk gas gebruikt u bij RVS-lasdraad?

Voor veel massieve austenitische RVS-draden wordt een zeer argonrijk gas gebruikt, bijvoorbeeld 98% argon en 2% CO₂. Controleer altijd de draad- en fabrikantgegevens.

Welke RVS-lasdraad moet u kopen?

Voor normaal werk zijn 308LSi, 316LSi en 309LSi de drie belangrijkste RVS-lasdraden om te kennen. Zodra u werkt met duplex, hittebestendig RVS, moeilijke reparaties of ongelijksoortige speciale materialen, wordt een meer specifieke toevoeglegering belangrijk.

Cjays Lastechniek kan helpen bepalen welke RVS-lasdraad, draaddiameter en welk beschermgas bij uw basismateriaal en MIG/MAG-toepassing passen.